Ateliersessie UIVO 19 juni: de kenniscarrousel praktijkproeven en pilots

De congreszalen van Hotel Figi stromen op 19 juni vol met Rijks-, provincie-, en gemeentecollega’s. De gemeenschappelijke deler: ze houden zich allemaal bezig met de Omgevingswet en DSO. Er valt dan ook een hoop te leren en uit te wisselen deze dag. Bijvoorbeeld tijdens de kenniscarrousel gemeentelijke praktijkproeven en pilots.

 

Klare taal

In Den Bosch loopt de pilot ‘Omgevingsplan in klare (digi)taal’. Oftewel: hoe vertaal je de –voor leken – onbegrijpelijke juridische regels in toepasbare regels voor de inwoners? En hoe verwerk je dat in een digitaal systeem en maak je er de voor het DSO vereiste vragenbomen van? Renate van den Elzen, senior projectleider informatievoorziening ’s-Hertogenbosch: ‘We hebben de proef in sprints van drie weken uitgevoerd. Alles start met het inventariseren van de beschikbare informatie. Als je dat niet op orde hebt, is beleid formuleren lastig. De twee thema’s die wij hebben gekozen, zijn ‘bomen’ en ‘zonnepanelen’. We hebben gekeken hoe we voor die thema’s van juridische regels naar vragenbomen konden komen. Daartoe is de complete bulk aan regelgeving in Excel sheets verzameld. De beleidsregels hebben we vertaald in een stroomschema, waarin elk vakje een toepasbare regel is. De volgende sprint was het verwerken van de toepasbare regels naar een werkende vragenboom in het DSO. Het uiteindelijke resultaat is een doorklikbare vragenboom die leidt tot de conclusie vergunningvrij of vergunningplicht.  

Tot zover duidelijk. Maar zoals bij elke technologische ontwikkeling doemen er discussiepunten op voordat de zaak verder ontwikkeld kan worden. Bijvoorbeeld: hoe strenger je beleid, hoe meer regels je nodig hebt; hoe ver moet je gaan als je weet dat 70 procent van de aanvragen wordt gehonoreerd? En voor welke producten ga je dit toepassen; alleen voor de bulk? Waar beleg je de rol van het beheer? En niet onbelangrijk: bij welke leverancier kun je terecht voor de software? Renate van den Elzen: ‘Kwesties waar wij met een interdisciplinaire projectgroep aan werken. Belangrijk voor het draagvlak, want een nieuwe methodiek moet wel echt voordeel opleveren. Wat mij betreft zit de winst erin dat we van vakmatig denken – vanuit je eigen domein – naar dienstverlening gaan.’

Meer weten: Pilotstarter Omgevingsplan in klare (digi)taal

 

BIM geeft inzicht

‘Wat is een BIM?’, luidde de eerste vraag die Hein Corstens, directeur van het gelijknamige informatiearchitectuurbureau, aan de toehoorders stelde.

‘Natuurlijk, het is de afkorting van bouwwerkinformatiemodel. Maar wat is het inhoudelijk? BIM is de drager (een uniform model, digitaal en 3D) van alle informatie van een bouwwerk; van materialen tot documentatie tot gedrag. Het kan daarom een nuttig instrument zijn voor gemeenten in hun rol als omgevingsplanner, vergunningverlener en handhaver. In BIM worden namelijk alle relaties van zo’n bouwwerk met de verschillende domeinen in de gemeente zichtbaar. Een voorbeeld: het sociaal domein kan er informatie uithalen over toegankelijkheid van gebouwen. BIM kan daarom gebruikt worden voor de toetsing binnen een omgevingsplan.’

Het probleem is dat er nog dikke muren staan tussen BIM en de gemeentelijke informatiesystemen. En soms – gelukkig iets minder dikke – tussen de verschillende afdelingen binnen de gemeente.  Niet alleen qua ICT, maar ook in cultuur. BIM komt uit de ontwerpwereld en daarin spreekt men een andere taal dan op het gemeentehuis. Maar gelukkig zien we bij het Rijk, de provincies en verschillende gemeenten al mooie projecten waar BIM wordt gebruikt om de interne samenwerking door de hele keten te versterken.

Meer informatie: Pilotstarter Routekaart BIM in gemeenten en Samenwerken met BIM.

 

In een kwartiertje

BLITTS is een webapplicatie waarmee aanvragers en overheid razendsnel vergunningaanvragen kunnen afhandelen. Yousuf Yousufi, adviseur Klantcontactcentrum van de gemeente Zaanstad: ‘We zijn in 2016 gestart om de aanvraag van een aantal enkelvoudige producten geheel geautomatiseerd te kunnen verwerken voor een Omgevingsvergunning. Daar gebruiken we BLITTS voor. Voor vijf producten (dakkapel, bijgebouw, erfafscheiding, dakraam, zonnepanelen) werkt deze snelserviceformule nu. We hebben alle informatie die in pdf’jes zat omgezet in toepasbare regels. Voor het aanvragen van een dakkapel moest je voorheen dertien vragen invullen, nu is dat teruggebracht tot zes. De aanvraag wordt aan de hand van vragenbomen volledig digitaal getoetst. Het resultaat: de aanvraag is binnen een kwartier rond!’

Zaanstad is druk bezig om nog meer producten op deze manier af te kunnen handelen. ‘Dit is eenvoudiger, sneller en goedkoper voor onze inwoners en ondernemers. Het zal daarbij niet om de grotere complexere bouwwerpen gaan, maar echt om de bulkproducten. Doel is om in de komende jaren 1000 van de 2500 vergunningen en meldingen volledig digitaal af te handelen. We doen mee aan de praktijkproef om de toepasbare regels uit Blitts aan te sluiten op het DSO, en aan een praktijkproef voor de toetsing voor het DSO.

Meer informatie in dit filmpje (YouTube) en op de Pilotstarter Omgevingsvergunning en snelserviceformule.

 

In de steigers

Als je als dijkbewoner van de Ringvaart in de gemeente Haarlemmermeer een steiger wilt aanleggen, moet je over een geduldige aard beschikken. ‘De vergunningaanvraag moet bij drie bevoegde gezagen worden ingediend,’ aldus Bianca Ernens, programmasecretaris Omgevingswet van Haarlemmermeer. ‘Bij de gemeente

Als je als dijkbewoner van de Ringvaart in de gemeente Haarlemmermeer een steiger wilt aanleggen, moet je over een geduldige aard beschikken. ‘De vergunningaanvraag moet bij drie bevoegde gezagen worden ingediend,’ aldus Bianca Ernens, programmasecretaris Omgevingswet van Haarlemmermeer. ‘Bij de gemeente Haarlemmermeer, het Hoogheemraadschap van Rijnland en de provincie Noord-Holland. De aanvrager moet dit zelf regelen, drie keer alles indienen, en vooral lang wachten: soms wel tot drie keer 26 weken. Daar wilden we in het kader van de Omgevingswet gezamenlijk wat aan doen.’ Op drie essentiële punten wordt gekeken hoe het anders kan: regelgeving, loket en afhandeling.

‘Een doelstelling van de Omgevingswet is om meer vergunningsvrij te maken. Daarom hebben we de drie regelgevingen naast elkaar gelegd en proberen we deze zoveel mogelijk te uniformeren. Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt veel tijd en overleg. Tweede punt waaraan gewerkt zal worden is dat de aanvrager liefst terecht kan bij één loket in plaats van drie. Daartoe hebben we letterlijk alles digitaal op de kaart gezet met daaroverheen een informatielaag met regelgeving. Zo zie je snel wat wel en niet mag en bij welk loket de aanvraag in de toekomst het beste afgehandeld kan worden. Voor de afhandeling zelf geldt vooral dat het veel korter kan; de straks in de Omgevingswet vereiste acht weken, in plaats van drie keer 26 weken nu. Dat is zeker haalbaar als de drie bevoegd gezagen tot een digitale, zaakgerichte ketensamenwerking komen. En dat proces is inmiddels in volle gang gezet!’

Meer informatie: Steiger in de Ringvaart

 

door: Quita Hendrison