Zelfredzame maatschappij: zelfredzame gemeenten

14 april, 2016

Er broeit vernieuwing in gemeenteland. Gemeenten nemen het initiatief tot vernieuwing en verbetering van hun dienstverlening en ontwikkelen deze samen met burgers, maatschappelijke partners en andere gemeenten. Je kunt stellen dat met de komst van de ‘participatiemaatschappij’ niet alleen burgers maar ook gemeenten steeds zelfredzamer worden.

Een blog van Marian De Kleermaeker, Projectleider Versterken Innovatievermogen bij de Digitale Agenda 2020, een programma van VNG/KING.

Als je het vanaf een afstandje beziet dan grijpt het mooi in elkaar: een samenleving waarin delen en co-creatie gemeengoed beginnen te worden, mondige burgers die zelf allerlei initiatieven ontplooien, een Rijksoverheid die het niet meer van bovenaf wil opleggen maar gemeenten steeds meer de ruimte geeft om het op hun eigen manier te doen en gemeenten die veel meer samen willen doen. Met andere gemeenten en ook met alle partners in hun netwerken, bijvoorbeeld in het sociaal domein. Zelfredzaam betekent dan ook niet ‘in je eentje’, maar in samenwerking met anderen dingen voor elkaar krijgen. Net zoals burgers wordt gevraagd om eerst in hun eigen netwerk hulp en steun te regelen, zo organiseren gemeenten het nu zelf.

Voorbeelden van vernieuwing

Er zijn mooie voorbeelden van deze vernieuwing. Zoals Vraaghetdemarkt.nl. Dit initiatief van de gemeente Tilburg is een vraag- en adviesplatform waar gemeenten aan bedrijven advies kunnen vragen over actuele inkoopvragen. Niet in een dichtgetimmerde aanbesteding, maar in een open vraag. Daarmee krijgt de gemeente advies waarmee ze een aanbesteding beter kan formuleren. En kunnen bedrijven positief opvallen met hun expertise. De Inwonercloud is een ander voorbeeld: dit is een platform in ontwikkeling waarop de burger direct toegang heeft tot apps die zelfredzaamheid ondersteunen. Bestaande apps, die door de overheid zijn geselecteerd en worden aangeboden in een veilige omgeving. Een derde voorbeeld is de integrale manier waarop gemeenten als Uden en Alphen aan den Rijn met hun partners in het sociaal domein samenwerken om de beste leefomgeving voor hun inwoners te maken. Zorg, welzijn, wonen en werken worden in samenhang benaderd.

Digitale Agenda 2020

Voorbeelden te over dus, maar er is wel een prangende vraag. Want gemeenten mogen meer samen willen doen, hoe weten ze waar het wiel dat zij nodig hebben al is of wordt uitgevonden? Daarin is nog veel te winnen. Met het programma Digitale Agenda 2020 verbinden we vanuit VNG/KING gemeenten met elkaar, onder meer door inspirerende voorbeelden te delen. De Pilotstarter is daar een manier voor. Op deze website plaatsen gemeenten en anderen, zoals uitvoeringsorganisaties, pilots waar zij mee bezig zijn. Geïnteresseerde gemeenten kunnen deze ontwikkelingen volgen of zelf meedoen. Wij fungeren daarin vanuit het programma als een soort makelaar. Als we innovaties zien die voor alle gemeenten in Nederland relevant kunnen zijn dan doen we een stap verder en ondersteunen we deze pilots met standaardisatie en opschaling. Dat doen we samen met partijen en netwerken zoals Initiate, Democratic Challenge, de Digitale Steden Agenda, de VDP, NVvB, manifestpartijen en het Kloosterhoeveberaad, want ook wij geloven in cocreatie, participatie en samenwerken. Elke partij denkt en werkt vanuit zijn eigen expertise en zo komen we samen verder. We zijn zelfredzaam, met zijn allen.